Wat is de oudste boom ter wereld? Spoiler: de op één na oudste is al gekapt

W

In de buurt van mijn huis staan een paar van de oudste bomen van Delft. De gewone platanen zijn geplant omstreeks 1880. Ze hebben twee wereldoorlogen overleefd. Daar denk ik wel eens aan als ik onder de bomen een boek lees. Tijdens één van die middagen vroeg ik me af: wat is eigenlijk de oudste boom ter wereld?

de oudste boom ter wereld

Dat ligt er natuurlijk aan wat je onder het begrip ‘boom’ verstaat. Zo staat in Zweden een spar met wortels van bijna 10.000 jaar oud. De boom heeft de bijnaam Old Tjikko en wordt door sommigen beschouwd als de oudste boom ter wereld. Maar dat klopt niet. Uit het wortelstelsel van de spar groeit ongeveer elke 600 jaar een nieuwe boom. De stam en de dennennaalden van Old Tjikko zijn dus relatief jong.   

oudste boom ter wereld: geheime plek

Als je je hand op de stam van de oudste bomen ter wereld wil leggen, moet je naar de Verenigde staten. Naar de bossen in de White Mountains in Californië. Daar groeien dennenbomen met de naam Pinus longaeva. Sommige hebben een leeftijd van rond de 5.000 jaar. 

Tot voor kort werd een boom in dit gebied met de naam Methuselah als de oudste ter wereld beschouwd. De boom groeit op ongeveer 3000 meter hoogte in het Inyo National Forest en is ruim 4800 jaar geleden begonnen met groeien. Maar inmiddels is deze conifeer zijn wereldrecord kwijt.

Uit onderzoek op groeiringen in de stammen blijkt namelijk dat de oudste dennenboom in de White Mountains bijna 5.070 jaar geleden is ontkiemd. In deze blogpost uit 2013 maakt een onderzoeker dat bekend. Deze conifeer heeft inmiddels de naam Old Hara gekregen. Het is officieel de oudste boom ter wereld.

Maar je zult goed moeten zoeken om Old Hara of Methuselah te vinden. De precieze locatie van de bomen wordt geheim gehouden om de stammen te beschermen tegen vandalisme… en iets te enthousiaste onderzoekers. 

oudste boom ter wereld: omgehakt!

Niet onverstandig, want tot in de jaren zestig werd een 4.900 jaar oude conifeer met de naam Prometheus op de berg Wheeler Peak in Nevada als de oudste boom ter wereld beschouwd. En wat gebeurde daarmee? Een jonge wetenschapper kapte de dennenboom om de stam te onderzoeken. 

De vraag is: moet een boom nog leven om als ‘de oudste ter wereld’ te tellen. Als je ook fossielen van bomen meerekent, zijn er veel oudere exemplaren te vinden dan Old Hara. Eind 2018 stuitten wetenschappers op de fossiele resten van dertien 260 miljoen jaar oude bomen in het zogenoemde McIntyre voorgebergte op Antarctica. 

oudste bomen ter wereld: in een museum 

Maar je hoeft geen poolreis te maken om de resten van een oerbos te zien. In het Gilboa Fossil Forrest in de Amerikaanse staat New York zijn de oudste fossielen ter wereld te bezichtigen: versteende boomstammen met een leeftijd van 380 miljoen jaar.

Zelf loop ik liever een paar honderd meter vanuit mijn huis naar de platanen op de nieuwe plantage in Delft. Ze zijn nu ongeveer 150 jaar oud. Ik vind het een mooi idee dat ze mij waarschijnlijk zullen overleven. Platanen kunnen 300 tot 500 jaar oud worden. 

About the author

Dennis Rijnvis

Schrijver en wetenschapsjournalist

Add comment

Even voorstellen: Dennis Rijnvis

Als ik een stripheld zou zijn, zou ik er waarschijnlijk uitzien als op deze tekening. Mijn naam is Dennis Rijnvis. Ik ben schrijver, blogger en schreef als wetenschapsjournalist voor Quest en De Volkskrant. Op deze website deel ik inzichten over wetenschap, geschiedenis en zelfontwikkeling.

Op mijn andere blog Schrijfvis, geef ik schrijftips en advies voor storytelling.

Meest recente berichten

Recente reacties

Archieven

Categorieën

Meta